Kim bilir, belki de bu son-bahar…
Bazı mevsimler takvimde yazdığı gibi yaşanmaz.
Bahar gelir ama içimiz ısınmaz. Güneş doğar ama gölgeler kısalmaz. Ağaçlar çiçek açar, şehir hareketlenir, sokaklar yeniden kalabalıklaşır; fakat insanın içinde, adını koyamadığı bir sessizlik büyümeye devam eder.
Belki de bugün tam olarak böyle bir mevsimin içindeyiz.
Kışa yakın bir bahardayız.
Takvim bize baharı gösteriyor olabilir. Fakat hayatın kendisi, başka bir şey söylüyor.
İnsanların yüzlerinde yorgunluk, cümlelerinde kaygı, bakışlarında uzaklara dalıp gitme hali var. Herkes bir şeylerin değişmesini bekliyor. Kimi ekonominin düzelmesini, kimi hayat pahalılığının sona ermesini, kimi kaybettiği huzurun geri gelmesini, kimi de artık ertelenmeden yaşamak istiyor.
Çünkü zaman geçiyor.
Ve insan, zamanın geçtiğini en çok da eskiden önemsemediği şeyleri özlemeye başladığında anlıyor.
Bir zamanlar sıradan gördüğümüz bir akşam yürüyüşü, bugün lüks geliyor. Dostlarla aynı masada uzun uzun oturmak, herkesin telefonunu bir kenara bırakıp gerçekten birbirini dinlemesi, gelecekten korkmadan plan yapmak…
Bunların hepsi bir zamanlar hayatın doğal parçalarıydı.
Şimdi ise yeniden sahip olmamız gereken değerlere dönüşüyor.
Bahar neden yetmiyor?
Çünkü mesele yalnızca mevsim değil.
Bir toplumun gerçek baharı, sıcaklığın yükselmesiyle değil; insanın geleceğe güven duymasıyla başlar.
Caddelerde ışıklar yanabilir, yeni binalar yükselebilir, alışveriş merkezleri dolabilir, teknoloji hayatımızı kolaylaştırabilir.
Ama bir baba çocuğunun geleceğini düşünürken endişeleniyorsa, bir genç yarınını planlayamıyorsa, bir emekli ay sonunu hesaplamak zorunda kalıyorsa, bir çalışan emeğinin karşılığını alamadığını düşünüyorsa, baharın takvimde kalmasının çok da anlamı yoktur.
İnsan yalnızca ekmekle değil, umutla da yaşar.
Umut ise satın alınabilen bir şey değildir.
Bir market rafında bulunmaz.
Bir banka hesabında birikmez.
Bir makamdan dağıtılmaz.
Umut, insanların birbirine güvenmesiyle büyür.
Belki de son-bahar…
“Sonbahar” dediğimiz kelimeyi ikiye ayırınca başka bir anlam çıkıyor:
Son – bahar.
Belki de hayatımızdaki bazı şeylerin son baharıdır.
Bazı alışkanlıkların…
Bazı insanların…
Bazı ilişkilerin…
Bazı düzenlerin…
Bazı kabullerin…
İnsan hayatında olduğu gibi toplumların hayatında da dönemler vardır. Bir şeyler uzun süre aynı şekilde devam eder. Sonra bir gün, kimsenin tam olarak fark etmediği küçük bir değişim başlar.
Önce birkaç kişi konuşur.
Sonra daha fazla insan sorgulamaya başlar.
Ardından sessizce kabul edilenler tartışılır.
Ve bir gün herkes aynı soruyu sorar:
“Biz buraya nasıl geldik?”
Belki de bugün, o sorunun eşiğindeyiz.
Çünkü hiçbir düzen sonsuza kadar aynı kalmaz.
Hiçbir güç sonsuz değildir.
Hiçbir kriz sonsuza kadar sürmez.
Hiçbir bahar da sonsuz değildir.
Şehirler de yorulur
Malatya gibi büyük acılar yaşamış şehirlerde mevsimlerin anlamı biraz daha farklıdır.
Bir şehir yalnızca binalardan oluşmaz.
Şehir; anılardır.
Mahallelerdir.
Eski komşulardır.
Çocukluk arkadaşlarıdır.
Bir köşe başındaki dükkândır.
Bir kahvenin sandalyesidir.
Bir okulun koridorudur.
Bir evin balkonudur.
Deprem gibi büyük kırılmalar, yalnızca betonları yıkmaz. İnsanların hafızasında da büyük boşluklar oluşturur.
Sonra yeniden inşa başlar.
Binalar yükselir.
Yollar yapılır.
Dükkanlar açılır.
Hayat yeniden akar.
Ama insanın içindeki enkazın kaldırılması bazen yıllar sürer.
İşte bu yüzden şehirlerin de bahara ihtiyacı vardır.
Sadece yeni yapılara değil, yeniden kurulacak güvene ihtiyaçları vardır.
Bir nesil bekliyor
Bugünün gençlerine baktığımızda başka bir tablo görüyoruz.
Onlar büyük hayaller kurmak istiyor.
Ama çoğu zaman önce hayatın temel hesaplarını yapmak zorunda kalıyor.
“Nasıl evleneceğim?”
“Nasıl ev sahibi olacağım?”
“Nasıl iş bulacağım?”
“Nasıl bir gelecek kuracağım?”
Sorular büyüdükçe hayaller küçülüyor.
Oysa gençlik, geleceğin korkulacak bir yer değil; merak edilecek bir yer olması gereken çağdır.
Bir gencin geleceğe bakarken ilk hissettiği şey korkuysa, orada yalnızca bireysel değil, toplumsal bir problem vardır.
Çünkü gençler bir ülkenin yarını değil, aynı zamanda bugününün en önemli parçasıdır.
Onların umutları ne kadar büyükse, toplumun geleceği de o kadar güçlüdür.
Her şey bitiyor mu?
Hayır.
Belki de tam tersine…
Bazı şeylerin bitmesi, yeni bir başlangıcın habercisidir.
Kışın ardından bahar nasıl kaçınılmazsa, toplumların da karanlık dönemlerden sonra yeniden ayağa kalkma gücü vardır.
İnsan düşebilir.
Şehir yıkılabilir.
Ekonomi daralabilir.
İnsanlar umutsuzluğa kapılabilir.
Ama tarih bize şunu defalarca göstermiştir:
Hiçbir karanlık sonsuza kadar sürmez.
Mesele, karanlığın ne kadar sürdüğünden çok, insanların o karanlıkta birbirine ışık olup olamadığıdır.
Bugün ihtiyacımız olan şey belki de budur.
Daha fazla öfke değil.
Daha fazla ayrışma değil.
Daha yüksek sesle birbirimizi suçlamak değil.
Biraz daha anlayış.
Biraz daha vicdan.
Biraz daha adalet.
Biraz daha dayanışma.
Ve en önemlisi, yeniden “biz” diyebilmek.
Son-bahar mı, yeni bir bahar mı?
Belki bu yaşadığımız dönem gerçekten bir son-bahar.
Ama bu, her şeyin sonu anlamına gelmez.
Belki eski alışkanlıkların sonudur.
Belki umutsuzluğun sonudur.
Belki birbirimize yabancılaşmanın sonudur.
Belki de “nasıl olsa değişmez” düşüncesinin…
Çünkü bazen yeni bir bahar gelmeden önce eski yaprakların dökülmesi gerekir.
Ağaç, kaybettiği yapraklarına üzülerek kışı geçirir.
Sonra yeniden çiçek açar.
İnsan da böyledir.
Bazı kayıplar bizi eksiltir.
Bazıları ise bize yeniden başlamayı öğretir.
Şimdi önümüzde uzun bir yol var.
Bu yolun nereye çıkacağını bugün kesin olarak bilmiyoruz.
Ama bildiğimiz bir şey var:
Baharı yalnızca bekleyerek getiremeyiz.
Baharı biraz da kendimiz kurmalıyız.
Sokakta selam vererek…
Bir dostun kapısını çalarak…
Haksızlık karşısında susmayarak…
İhtiyacı olana el uzatarak…
Gençlerin önünü açarak…
Çocukların geleceğine sahip çıkarak…
Şehrimize, ülkemize ve birbirimize yeniden güvenerek…
Belki o zaman takvimde yazan bahar, gerçekten hayatımıza da gelir.
Ve belki yıllar sonra bugünlere baktığımızda şöyle deriz:
“Evet, o günler zordu.
Çok şey kaybettik.
Çok yorulduk.
Ama vazgeçmedik.”
Çünkü bazı baharlar takvimle değil, insanın yeniden inanmasıyla başlar.
Biz bugün belki de kışa yakın bir bahardayız.
Hava ılık olabilir.
Gökyüzü açık olabilir.
Ağaçlar çiçek açabilir.
Ama asıl mesele başka:
İçimizde bahar var mı?
Kim bilir…
Belki de bu son-bahar.
Belki de eski hayatın sonbaharıdır bu.
Belki de dökülen her yaprak, yeni bir başlangıcın habercisidir.
Ve belki de asıl bahar,
henüz gelmemiş olandır.