Bir gün eleştirilenler, ertesi gün aynı masada ağırlanıyor. Dün söylenenler bugün unutuluyor. Seçimler bitiyor, açıklamalar yapılıyor, sosyal medya hesaplarından mesajlar yayımlanıyor. Peki bütün bu yaşananların arasında Malatya'nın asıl meseleleri nerede kalıyor?
Öyle bir Malatya'da yaşıyoruz ki profesöründen doçentine, gazetecisinden internet sitesi sahibine, sivil toplum kuruluşu temsilcisinden oda başkanına kadar herkesin birbirine söyleyecek bir sözü var. Sosyal medya adeta şehrin en büyük tartışma meydanına dönüşmüş durumda. Kimi eleştiriyor, kimi cevap veriyor, kimi ima ediyor, kimi de kendi penceresinden birilerine mesaj göndermeyi tercih ediyor.
Elbette eleştiri olacak. Gazetecilik sorgulayacak, akademisyen düşüncesini açıklayacak, sivil toplum temsilcisi gerektiğinde itiraz edecek. Bunların tamamı demokratik hayatın doğal parçalarıdır. Ancak insanın aklına şu soru geliyor: Eleştirdiğimiz değerler, kişiler ve kurumlar değiştikçe ilkelerimiz de mi değişiyor?
Malatya'da son dönemde yaşanan bazı gelişmelere baktığımda, üzerinde durulması gereken asıl meselenin tam da bu olduğunu düşünüyorum.
Şehrimizde bir yerel televizyon kanalında program yapan, sosyal medyada da sık sık gündeme gelen bazı isimlerin üslubu ve değişen yaklaşımları dikkat çekiyor. Özellikle M.T. olarak anılan ismin sosyal medya paylaşımları ve söyleşileri üzerinden ortaya çıkan tablo, yerel medya adına ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konu.
Bir dönem sert sözlerle eleştirilen sivil toplum kuruluşlarıyla başka bir gün son derece samimi programlar yapılabiliyor. Bir oda başkanlığı seçiminde adayların her ikisine yönelik eleştiriler dile getiriliyor, seçim sonrasında ise ortaya çıkan ilişkilere ve söylemlere bakıldığında kamuoyunda farklı değerlendirmeler oluşabiliyor.
Burada kimsenin kiminle program yapacağına, kiminle görüşeceğine karışacak değiliz. Gazeteci herkesle konuşabilir, her kurumu ziyaret edebilir, farklı görüşleri dinleyebilir. Hatta geçmişte eleştirdiği kişilerle bugün aynı masada oturması da tek başına bir sorun değildir.
Ancak sorun, dün söylenenlerle bugün sergilenen tavır arasındaki mesafenin açıklanamamasıdır.
Gazetecilikte asıl güç, her gün birilerini gündeme taşımak değil, söylediği sözün arkasında durabilmektir. Sosyal medyada kısa süreli gündem oluşturmak, birkaç paylaşım üzerinden tartışma yaratmak kolaydır. Zor olan ise yıllar boyunca güvenilirliğini korumaktır.
Çünkü kamuoyu yalnızca bugünkü paylaşımı okumuyor. Dünün yazısını da hatırlıyor, önceki söyleşiyi de biliyor, geçmişte kullanılan ifadeleri de bir kenara not ediyor.
Aysun Bay Karabulut meselesinde de üzerinde düşünülmesi gereken başka bir boyut var.
Malatya'nın yetiştirdiği, akademik kariyeri ve yöneticilik tecrübesi bulunan Prof. Dr. Aysun Bay Karabulut, bir dönem İnönü Üniversitesi'nin ardından Turgut Özal Üniversitesi rektörlüğü görevinde bulunmuş bir isim. Böyle bir akademik geçmişe sahip kişinin kamuoyu önündeki açıklamaları elbette dikkatle değerlendiriliyor.
Kendisinin düşüncelerini açıklama, geçmişte yaşadığı sorunları dile getirme ve üniversite yönetim süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunma hakkı var. Buna kimsenin itirazı olamaz.
Ancak benim burada anlamakta zorlandığım nokta, geçmişte yaşanmış sıkıntıların kişisel sosyal medya hesapları üzerinden yeniden gündeme taşınmasının, akademik kimliğe ve geçmişte temsil edilen makama ne kazandırdığıdır.
Bir profesörün her tartışmaya cevap vermesi, her eleştiriye karşılık vermesi veya geçmişte yaşanan her meseleyi yeniden kamuoyunun önüne taşıması gerekir mi?
Bence asıl üzerinde durulması gereken soru budur.
Akademik unvan yalnızca bir unvan değildir. Beraberinde temsil sorumluluğu, vakar ve kurumsal hafıza da getirir. Hele ki bir üniversitenin rektörlüğünü yapmışsanız, kişisel açıklamalarınızın geçmişte temsil ettiğiniz kurumla birlikte değerlendirilebileceğini de hesaba katmanız gerekir.
Cumhurbaşkanının takdirleriyle gerçekleştirilen bir rektörlük atamasına ilişkin geçmiş değerlendirmeleri yeniden gündeme getirmek elbette kişinin kendi tercihidir. Atama süreçleri de eleştirilebilir. Ancak burada önemli olan, hangi konunun hangi zeminde ve hangi üslupla tartışıldığıdır.
Bazen cevap vermemek de güçlü bir duruştur. Bazen bir tartışmanın dışında kalmak, o tartışmanın içine girmekten çok daha anlamlıdır.
Özellikle akademik geçmişi ve toplumsal temsiliyeti bulunan isimlerin, kendilerini her sosyal medya tartışmasının tarafı hâline getirmeden de düşüncelerini anlatabilecekleri geniş bir alan vardır.
Gelelim Malatya Ticaret ve Sanayi Odası seçimlerine...
Geçtiğimiz günlerde gerçekleştirilen TSO seçimlerinde Oğuzhan Ata Sadıkoğlu yeniden başkanlığa seçilerek görevine devam etme hakkı kazandı. Diğer aday Mahmut Boyraz ise seçim sonrasında sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
"Omurga herkese lazım!
3 ay boyunca bizi linç edenler, size hakkımızı helal etmiyoruz."
Bu paylaşımın üzerinde ayrıca durmak gerekiyor.
Bir seçim süreci yaşandı. Adaylar ortaya çıktı, projeler anlatıldı, destek arandı, eleştiriler yapıldı ve sonunda sandık konuştu. Oğuzhan Ata Sadıkoğlu yeniden başkan seçildi. Mahmut Boyraz ise seçim sonrasında yaşanan sürece ilişkin tepkisini sosyal medya üzerinden dile getirdi.
Boyraz'ın açıklamasındaki "Omurga herkese lazım" ifadesi, özellikle seçim döneminde yaşanan tartışmaların ardından dikkat çekici bir mesaj niteliği taşıyor. "Üç ay boyunca bizi linç edenler" sözleri ise seçim sürecinde kendisine yönelik eleştiri ve tutumlara ilişkin bir tepki olarak değerlendirilebilir.
Peki, bu üç aylık süreçte kimler nasıl bir tavır sergiledi? Kimler hangi adayı destekledi, kimler eleştirdi, kimler seçim atmosferinin etkisiyle söylemlerini sertleştirdi?
Bunlar elbette kamuoyunun değerlendireceği konular.
Ancak burada benim dikkat çekmek istediğim daha geniş bir mesele var.
Seçim öncesinde iki tarafa da farklı gerekçelerle eleştiriler yöneltip seçim sonrasında ortaya çıkan tabloya göre pozisyon almak, kamuoyunda doğal olarak güven tartışmalarını beraberinde getirir.
Bir gazeteci, bir yorumcu veya sosyal medyada etkili olan bir kişi, seçim sürecinde elbette düşüncesini açıklayabilir. Bir adayı destekleyebilir, diğerini eleştirebilir. Fakat bunu yaparken kullandığı dilin ve savunduğu ilkelerin seçim sonuçlarından bağımsız olması gerekir.
Çünkü omurga dediğimiz şey, yalnızca seçim kaybedildiğinde hatırlanacak bir kavram değildir.
Omurga; kazananın yanında da kaybedenin yanında da aynı ölçüyü koruyabilmektir. Dün savunduğun düşünceyi bugün de gerekçeleriyle savunabilmektir. Bir kişiye yakınlık duyduğunda eleştiriyi unutmak, uzaklaştığında bütün geçmişi yeniden gündeme getirmek değildir.
Seçimler biter, başkanlar görevlerine başlar. Ancak seçim sürecinde söylenen sözler ve sergilenen tavırlar hafızalarda kalır.
Asıl mesele, kimin kazandığı değil, herkesin bu süreçten hangi ilkeyle çıktığıdır.
Malatya'nın gündemi kişisel hesaplaşmalardan ibaret olmamalı
Bütün bu yaşananları bir araya getirdiğimizde karşımıza aynı soru çıkıyor: Malatya'da neden sürekli kişiler konuşuluyor da şehrin gerçek meseleleri ikinci planda kalıyor?
Depremin ardından hâlâ çözüm bekleyen sorunlar var. Esnafın ekonomik sıkıntıları var. Gençlerin iş ve gelecek kaygısı var. Şehrin ticaretini büyütmeye, yatırımını artırmaya, eğitim ve sağlık alanında gelişmeye ihtiyacı var.
Malatya'nın enerjisini sosyal medya üzerinden yürütülen kişisel tartışmalara harcamak yerine, bu sorunlara çözüm aramak çok daha kıymetli değil mi?
Bir gazeteci haberinin gücüyle, bir profesör akademik birikimiyle, bir oda başkanı temsil ettiği üyelerin sorunlarına getirdiği çözümlerle, bir sivil toplum kuruluşu da topluma sağladığı katkıyla anılmalı.
İnsanlar artık kimin kime ne söylediğinden çok, kimin ne yaptığına bakmak istiyor.
Kimse eleştiriden muaf değil. Ancak eleştirinin de bir seviyesi, bir amacı ve bir sorumluluğu olmalı. Kırmadan konuşmak, gerektiğinde susabilmek, yanlış gördüğünü söylerken kişisel hesaplaşmaya dönüşmemek de bir erdemdir.
Malatya'nın yetiştirdiği akademisyenlerimizin, gazetecilerimizin, iş insanlarımızın ve yöneticilerimizin birbirleriyle yarışması gereken alan, sosyal medyadaki tartışmalar değil; bu şehre kazandırdıkları değerler olmalıdır.
Malatya'da herkesin konuşmaya hakkı var. Herkes eleştirebilir, herkes düşüncesini açıklayabilir. Ancak herkesin söylediği sözün sorumluluğunu taşıması da gerekiyor.
Dün eleştirdiğini bugün neden savunduğunu, seçim öncesinde söylediğinle seçim sonrasında yaptığın arasındaki farkı, geçmişte yaşananları neden yeniden gündeme getirdiğini açıklayabilmelisin.
Çünkü bu şehir hafızasız değil.
Sosyal medyada gündem olmak başka, toplumun gönlünde ve hafızasında saygın bir yer edinmek başkadır.
Ve belki de artık hepimizin kendisine sorması gereken soru şu:
Biz Malatya için mi konuşuyoruz, yoksa Malatya'yı kendi tartışmalarımıza mı malzeme ediyoruz?
Unutmayalım; makamlar geçici, seçimler dönemlik, sosyal medya gündemleri birkaç günlük olabilir. Ama insanın geride bıraktığı itibar, yılların birikimidir.
Malatya'nın ihtiyacı daha çok konuşanlar değil; daha tutarlı, daha ilkeli ve bu şehrin ortak menfaatlerini kişisel hesaplarının üzerinde tutan insanlardır.