TÜİK Araştırması: Her 10 Kişiden 4'ünün Bakım Sorumluluğu Var
TÜİK'in 2025 yılı 'İş ve Aile Yaşamının Uyumu' araştırmasına göre, 18-74 yaş grubundaki nüfusun %43,1'inin bakım sorumluluğu bulunuyor. İş ve bakım yükünü birlikte yürütmede en büyük sorun ise uzun çalışma saatleri oldu.
İş ve aile yaşamında en büyük engel uzun çalışma saatleri
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı boyunca gerçekleştirdiği “İş ve Aile Yaşamının Uyumu” araştırması, iş hayatı ile bakım sorumlulukları arasındaki dengeye ilişkin çarpıcı veriler ortaya koydu. Avrupa Birliği ülkeleriyle eş zamanlı yürütülen araştırma, 18-74 yaş grubundaki bireylerin işgücüne katılımı ile çocuk, torun ve bakıma muhtaç yakınlarına yönelik sorumluluklarının günlük yaşam üzerindeki etkilerini inceledi.
Araştırmaya göre Türkiye’de 18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin %43,1’inin bakım sorumluluğu bulunuyor. Bu oran erkeklerde %40,6 olurken kadınlarda %45,6’ya yükseldi.
Bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılımı daha yüksek
2025 yılında 18-74 yaş grubunda işgücüne katılım oranı %58,2 olarak gerçekleşti. Bakım sorumluluğu olan bireylerde bu oran %60,5’e çıkarken, bakım sorumluluğu olmayanlarda %56,4 seviyesinde kaldı.
Kadınlarda bakım sorumluluğu bulunanların işgücüne katılım oranı %37,8 olurken, bakım sorumluluğu olmayan kadınlarda bu oran %41,7 olarak kaydedildi. Erkeklerde ise bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılım oranı %86’ya ulaştı.
İstihdamdakilerin büyük bölümü çocuk bakımından sorumlu
İstihdamda bulunan kişilerin %39’unun yalnızca çocuk bakım sorumluluğu taşıdığı belirlendi. Sadece torun bakım sorumluluğu olanların oranı %2,3, yalnızca yetişkin bakım sorumluluğu bulunanların oranı ise yine %2,3 oldu. Hem çocuk hem yetişkin bakımını birlikte üstlenenlerin oranı %2,1 olarak hesaplandı.
Profesyonel bakım hizmeti kullanımı düşük
Çocuk bakım sorumluluğu bulunan ve istihdamda olan kişilerin yalnızca %14’ü kurumsal bakım merkezi hizmeti kullandığını belirtti. Katılımcıların %83’ü ise herhangi bir profesyonel bakım hizmetinden yararlanmadığını ifade etti.
Yetişkin bakım sorumluluğu bulunan çalışanlarda da benzer tablo ortaya çıktı. Bu gruptakilerin %79,3’ü profesyonel bakım hizmeti kullanmadığını beyan etti.
Bakım yükü çoğunlukla aile içinde çözülüyor
Araştırmaya göre çocuk bakım hizmeti kullanmayan çalışanların %50,8’i bakım sorumluluğunu kendisi veya eşiyle birlikte yürüttüğünü söyledi. Katılımcıların %17,6’sı profesyonel bakım hizmetlerinin pahalı olması nedeniyle bu hizmetlerden yararlanamadığını ifade etti.
Yetişkin bakımında ise profesyonel hizmet kullanmayanların %72,6’sı böyle bir hizmete ihtiyaç duymadığını belirtirken, %17,9’u maliyetlerin yüksekliğini gerekçe gösterdi.
En büyük sorun uzun çalışma saatleri
İş ve bakım sorumluluğunu birlikte yürüten çalışanların %70,1’i herhangi bir zorluk yaşamadığını ifade etti. Ancak zorluk yaşadığını belirten 4 milyon 303 bin kişinin %38,4’ü en önemli sorun olarak uzun çalışma saatlerini gösterdi.
Katılımcıların %26,9’u işin yorucu olmasını, %8,9’u ise ev ile iş arasındaki ulaşım süresinin uzunluğunu iş ve aile yaşamı dengesini zorlaştıran nedenler arasında sıraladı.
Bakmadan Geçme
