Oyun Bağımlılığı Tehlikesi: Sanal Başarı Gerçek Hayatı Gölgede Bırakıyor
Uzm. Klinik Psikolog Mehmet Demez'e göre dijital oyunlar, beynin ödül sistemini hedef alarak kısa sürede yapay bir tatmin sağlıyor.
Uzm. Klinik Psikolog Mehmet Demez, dijital oyunların bireyler üzerindeki psikolojik etkilerine dikkat çekerek, özellikle kontrolsüz kullanımın ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Psikoloji literatüründe “İnternette Oyun Oynama Bozukluğu” olarak tanımlanan durumun, beynin dopamin sistemini hedef aldığını ifade eden Demez, oyunların kısa sürede güçlü bir tatmin hissi oluşturduğunu vurguladı.
Demez’e göre oyunlar, gerçek hayatta uzun sürede elde edilebilecek başarı ve takdir duygusunu anlık olarak sunuyor. Level atlama, düşman yenme ya da statü kazanma gibi unsurlar, bireye “başardın” hissi vererek yapay bir doyum sağlıyor. Ancak bu durum, zamanla gerçek hayatın daha sıkıcı algılanmasına neden olabiliyor.
Gerçek yaşamda yeterince takdir görmeyen, aidiyet hissi zayıf olan ve geleceğe dair umut taşımayan bireylerin sanal dünyaya daha fazla yöneldiğini belirten Demez, oyunların bu kişiler için “sahte ama güçlü bir varoluş alanı” sunduğunu ifade etti.
Oyun bağımlılığının ilerleyen süreçte bireyin karakterini ve yaşam kalitesini olumsuz etkilediğini dile getiren Demez, “Kişi günlük aktivitelerden keyif alamaz hale gelir, yalnızlaşır ve sanal ilişkileri gerçek ilişkilerin önüne koyar. Aynı zamanda odaklanma problemleri, öfke kontrolünde zorluk ve sabır eşiğinde düşüş gözlemlenir” dedi.
Şiddet içerikli oyunlara da ayrı bir parantez açan Demez, bu tür içeriklerin zamanla duyarsızlaşmaya yol açtığını belirtti. Sürekli olarak şiddet sahnelerine maruz kalan bireylerin beyinlerinde “savaş ya da kaç” tepkisinin zayıfladığını ifade eden Demez, bunun empati duygusunu da köreltebileceğini söyledi.
Demez, “Sanal dünyada karşıdaki kişi sadece bir hedef haline gelir. Bu durum, gerçek hayatta insanların acısını hissetme yetisinin zayıflamasına neden olabilir. Birey, karşısındakini bir insan olarak değil, aşılması gereken bir engel gibi görmeye başladığında tehlike ortaya çıkar” şeklinde konuştu.
Sanal ortamda yapılan hataların kolayca telafi edilebildiğine dikkat çeken Demez, bunun bireylerde “cezasızlık algısı” oluşturabileceğini belirtti. Özellikle ergenlik dönemindeki gençlerin oyun karakterleriyle özdeşim kurarak şiddeti bir problem çözme yöntemi olarak benimseyebileceğini vurguladı.
Son olarak ailelere çağrıda bulunan Demez, çocukların oynadığı oyunların yakından takip edilmesi gerektiğini belirterek, “Asıl tehlike; gerçek dünyanın zor ve yetersiz, sanal dünyanın ise aşırı ödüllendirici algılanmasıdır” ifadelerini kullandı.
Bakmadan Geçme
