Bilal Çoban'dan yetkililere çağrı: 'Son adımı aceleye getirmeyelim'

Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Prof. Dr. Bilal Çoban, Elazığ Çimento Fabrikası’nın şehir merkezinden taşınmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yaklaşık 17 yıldır fabrikanın şehir dışına çıkarılması gerektiğini savunduğunu belirten Çoban, gelinen noktadan memnuniyet duyduğunu ifade ederken, yeni fabrikanın kurulacağı alan konusunda ise “acele edilmemesi” çağrısı yaptı.

Prof. Dr. Bilal Çoban, Elazığ Çimento Fabrikası’nın şehir merkezinden taşınmasına ilişkin süreci değerlendirdi. Fabrikanın taşınması yönünde bugün ciddi bir irade ortaya çıkmasından memnuniyet duyduğunu belirten Çoban, bugüne kadar sürece katkı sunan Vali, milletvekilleri, belediye başkanı, siyasi parti temsilcileri, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlara teşekkür etti.

Çoban, meselenin artık “kimin daha önce söylediği” üzerinden tartışılmaması gerektiğini belirterek, yıllardır beklenen kararın Elazığ’ın yararına olacak şekilde tamamlanmasının önemine dikkat çekti.

“Hikâyem yaklaşık 17 yıl önce başladı”

Çimento Fabrikası’nın şehir içerisindeki konumuna ilişkin çalışmalarının 2009 yılında başladığını aktaran Çoban, o dönemde fabrikanın taşınmasını savunmanın bugünkü kadar kolay olmadığını söyledi.

Çoban, çimento fabrikasının üretim, sanayi ve istihdam açısından Elazığ ekonomisine katkısının inkâr edilemeyeceğini belirterek, asıl itirazlarının ağır sanayi faaliyetinin zaman içerisinde yerleşim alanlarının ortasında kalmasına yönelik olduğunu ifade etti.

2011 yılında geniş katılımlı imza kampanyaları düzenlediklerini belirten Çoban, fabrikanın taşınması talebinin zamanla birkaç kişinin itirazı olmaktan çıkarak toplumun ortak talebi haline geldiğini söyledi.

“2012’de kapsamlı rapor hazırladık”

Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi bünyesinde 2012 yılında “Elazığ Altınova Çimento Fabrikası Durum Analiz Raporu ve Öneriler” başlıklı kapsamlı bir çalışma hazırladıklarını belirten Çoban, raporda fabrikanın çevre, insan sağlığı, tarım, toprak ve su kaynakları üzerindeki etkilerinin ele alındığını kaydetti.

Çoban, amaçlarının fabrikanın kapatılması olmadığını vurgulayarak, daha modern, daha yüksek üretim ve mümkünse daha fazla istihdam sağlayacak yeni bir tesisin şehir yaşamıyla ağır sanayiyi karşı karşıya getirmeyecek uygun bir alana kurulmasını savunduklarını dile getirdi.

2014 yılında hazırladıkları “Başbakana Sesleniş” çalışmasında da fabrikanın taşınmasını Elazığ’ın çözüm bekleyen temel meselelerinden biri olarak gündeme getirdiklerini belirten Çoban, 2017 yılında ise Elazığ Sivil İnisiyatif Birliği çatısı altında yeni bir çalışma başlattıklarını aktardı.

Çoban, o dönemde kullandıkları “Çimento Fabrikası doğru zamanda, doğru yere taşınmalıdır” ifadesinin bugün de geçerliliğini koruduğunu söyledi.

“Elazığ halkının sırtına yatırım maliyeti yüklenmemeli”

2017 yılında Ankara’da bakanlık düzeyinde gerçekleştirilen görüşmelerin ardından taşınma konusunda ciddi bir umut oluştuğunu ifade eden Çoban, ancak fabrikanın taşınma maliyetinin Elazığ Belediyesi ve dolayısıyla Elazığ halkının üzerine bırakılmasına yönelik finansman modeline karşı çıktıklarını belirtti.

Çoban, 2018 yılında ise fabrikanın boşaltacağı alanın geleceğine ilişkin öneri sunduklarını ve bölgenin yoğun yapılaşmaya açılması yerine Millet Bahçesi ve yeşil alan olarak değerlendirilmesini savunduklarını ifade etti.

“Aksaray’daki sorunu başka bir köye taşımak çözüm değildir”

Bugün fabrikanın taşınması konusunda gelinen aşamadan memnun olduğunu belirten Çoban, asıl önemli konulardan birinin ise yeni fabrikanın nereye kurulacağı olduğunu söyledi.

Son günlerde Tadım bölgesinin yeni fabrika için gündeme gelmesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çoban, bölgedeki vatandaşların kaygılarının dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Çoban, şöyle konuştu:

“Biz 17 yıl boyunca Çimento Fabrikası’nın oluşturduğu sıkıntıları Aksaray’dan alıp başka bir köyün kapısına bırakmak için mücadele etmedik.”

Aksaray’da yaşayan vatandaşların temiz hava, sağlıklı çevre ve huzurlu yaşam hakkı neyse Tadım’da yaşayan vatandaşların da aynı haklara sahip olduğunu vurgulayan Çoban, bir bölgede yaşanan sorunu başka bir bölgeye taşımanın çözüm olmayacağını ifade etti.

“Tadım peşinen seçilmiş olmamalı”

Yeni fabrikanın kurulacağı alanın belirlenmesinde bilimsel kriterlerin esas alınması gerektiğini belirten Çoban, hiçbir bölgenin önceden seçilmiş ya da reddedilmiş kabul edilmemesi gerektiğini söyledi.

Çoban, alternatif alanların;

Yerleşim alanlarına uzaklığı,
Elazığ’ın gelecekteki gelişme yönü,
Tarım arazilerinin niteliği,
Yeraltı ve yerüstü su kaynakları,
Hâkim rüzgâr yönleri,
Emisyonların muhtemel dağılımı,
Çevredeki köy ve yerleşimler,
Hammadde kaynaklarına yakınlık,
Ağır vasıta güzergâhları,
Karayolu ve demiryolu bağlantıları,
Jeolojik özellikler,
Yatırım ve işletme maliyetleri

gibi kriterler üzerinden değerlendirilmesini istedi.

“Önce nasıl bir yer aradığımızı belirleyelim”

Elazığ’ın bugün sahip olduğu bilimsel ve teknik imkânların geçmişten farklı olduğuna dikkat çeken Çoban, üniversite, kamu kurumları, mühendisler ve bilim insanlarının katkısıyla kapsamlı bir alan değerlendirmesi yapılabileceğini söyledi.

Çoban, “Önce bir yer belirleyip ardından o yerin uygun olup olmadığını tartışmak yerine, önce nasıl bir yer aradığımızı belirleyip sonra Elazığ’ın haritasını önümüze koymak daha doğru olmaz mı?” ifadelerini kullandı.

“Tadım en uygun alan çıkarsa veriler üzerinden konuşuruz”

Tadım’ın yapılacak bilimsel incelemeler sonucunda gerçekten en uygun alan olduğunun ortaya çıkması halinde buna karşı çıkmayacağını belirten Çoban, kararın herhangi bir ön kabule göre değil, verilere göre alınması gerektiğini vurguladı.

Çoban, “İnceleme başka bir yeri gösteriyorsa daha önce telaffuz edilmiş bir yer isminde ısrar etmenin Elazığ’a sağlayacağı hiçbir fayda yoktur” dedi.

Tadım’da yaşayan vatandaşların kaygılarının yalnızca bölgenin kendi meselesi olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Çoban, “Çimento Fabrikası’nın doğru yere taşınması bütün Elazığ’ın meselesidir” değerlendirmesinde bulundu.

“Son adımı aceleye getirmeyelim”

Prof. Dr. Bilal Çoban, Vali, Belediye Başkanı, milletvekilleri, siyasi partiler, ilgili bakanlıklar, Fırat Üniversitesi, meslek kuruluşları ve fabrika yönetimine çağrıda bulunarak, yaklaşık 17 yıldır çözülemeyen meselenin son aşamasında acele edilmemesini istedi.

Çoban, bütün tarafların aynı masa etrafında buluşarak Elazığ için en uygun alanı belirleyebileceğini ifade etti.

“Ben 2009 yılında ne söylediysem bugün de aynı yerdeyim” diyen Çoban, hedefinin fabrikanın şehir merkezinden çıkarılması, üretimin devam etmesi, çalışanların işlerini koruması, mümkünse istihdamın artırılması ve yeni fabrikanın Elazığ ekonomisine daha fazla katkı sağlaması olduğunu belirtti.

Çoban, açıklamasını şu mesajla tamamladı:

“Elazığ’ın bir yanlışını düzeltirken başka bir yanlışın temelini atmayalım. Öyle bir yer seçelim ki Aksaray’da yaşayan insanımız rahat bir nefes alırken Tadım’da veya Elazığ’ın başka bir köşesinde yaşayan insanımız yıllar sonra aynı mücadeleyi yeniden başlatmak zorunda kalmasın.”