Doç. Dr. Devrim Alkaya Naoussa'yı Anlattı: 'Ege'nin Öteki Yakasında Kendinizden Bir Şeyler Buluyorsunuz'
Kültürel Miras ve Ekoturizm Uzmanı Doç. Dr. Devrim Alkaya, Yunanistan'ın Naoussa kentinde yaptığı ziyaretin ardından şehrin tarihî dokusunu, Osmanlı geçmişini, tekstil mirasını ve Türkiye ile Yunanistan arasındaki kültürel bağları kaleme aldı
Kültürel Miras ve Ekoturizm Uzmanı Doç. Dr. Devrim Alkaya, Yunanistan'ın Naoussa kentinde gerçekleştirdiği ziyaretin ardından şehrin tarihî, kültürel ve sosyal dokusuna ilişkin izlenimlerini paylaştı. Alkaya, Naoussa'nın doğası, geleneksel mimarisi, tekstil geçmişi ve kültürel yaşamıyla Anadolu'nun birçok eski yerleşimini hatırlattığını belirtti.
Selanik'in yaklaşık 90 kilometre batısında, dağların eteklerinde yer alan Naoussa, tarihî dokusu ve kültürel mirasıyla dikkat çekiyor. Şehrin sokaklarında dolaşırken Denizli, Aydın ve Anadolu'nun farklı yerleşimlerinde görülen geleneksel şehir dokusunun izlerini görmek mümkün.
Naoussa'nın Osmanlı geçmişi
Naoussa'nın geçmişinde Osmanlı döneminin de önemli bir yeri bulunuyor. 1822'de yaşanan isyanın ardından büyük ölçüde yıkılan şehir için 1830 yılında çıkarılan fermanla 100 Müslüman ailenin Naoussa'ya yerleştirilmesi, cami ve Türk okulu kurulması emredildi.
Bu gelişmeyle birlikte şehirde yeniden bir Müslüman mahalle oluşurken, söz konusu topluluk Osmanlı hkimiyetinin sona erdiği Balkan Savaşları sonrasında da bölgede yaşamını sürdürdü. 1923 Türk-Yunan nüfus mübadelesiyle birlikte ise Müslüman nüfusun Türkiye'ye gönderilmesi süreci başladı.
Bugün o dönemin insanları şehirde yaşamasa da Naoussa'nın tarihî dokusunda geçmişin izleri varlığını sürdürüyor. Eski yerleşim alanları, bazı yapı ve meknların hafızası ile şehirde anlatılan tarihî hikyeler, Naoussa'nın Osmanlı dönemine ilişkin izlerini bugüne taşıyor.
Tekstil fabrikasından sanat merkezine
Naoussa'nın dikkat çeken özelliklerinden biri ise geçmiş ile bugünün bir araya getiriliş biçimi. Bir dönem tekstil üretiminin gerçekleştirildiği eski bir fabrika binası, bugün sanat galerisi ve müze olarak değerlendiriliyor.
Doç. Dr. Devrim Alkaya'nın ziyareti sırasında Türkiye'den, Balkanlardan ve farklı ülkelerden sanatçıların eserleri aynı meknda sanatseverlerle buluştu.
Sergide Denizli'den gelen sanatçıların eserlerinin de yer alması, Naoussa ile Anadolu arasındaki kültürel bağ açısından ayrı bir anlam taşıdı. Geçmişte kumaş üretimine ev sahipliği yapan fabrikanın duvarlarında bugün farklı ülkelerden sanatçıların eserlerinin sergilenmesi, şehrin geçmiş mirasını çağdaş kültürle buluşturmasının önemli örneklerinden biri olarak öne çıktı.
Tarihî sokaklar geçmişi yaşatıyor
Naoussa'nın tarihî sokakları da kentin geçmişine ışık tutuyor. Ahşap evler, cumbalı yapılar, eski mimari örnekleri ve saat kulesi şehrin tarihî kimliğini günümüze taşıyan önemli unsurlar arasında yer alıyor.
Yüzyıllık Eğri Çınar ise kentin hafızasını temsil eden simgesel unsurlardan biri olarak dikkat çekiyor.
Türk ve Yunan kültürü aynı gecede buluştu
Naoussa Belediye Başkanı Nikos Koutsojiannis ile gerçekleştirilen buluşma da ziyaretin önemli anlarından biri oldu. Görüşmede İstanbul'a uzanan aile kökleri üzerine konuşulurken, Denizli'nin dokumacılık geleneğinin sembollerinden olan sarı dastar da Belediye Başkanı Koutsojiannis'e takdim edildi.
Bu buluşma, Türkiye ile Yunanistan arasındaki ortak tarih ve kültürel hafızanın yalnızca geçmişe ilişkin belgelerde değil, günümüzdeki insan ilişkilerinde de yaşamaya devam ettiğini gösterdi.
Akşam saatlerinde düzenlenen etkinlikte ise Türk ve Yunan sanatçılar bir araya geldi. Türküler söylendi, halaylar çekildi. Ege'nin iki yakasından gelen insanlar, farklı dillerde söylenen ancak ezgileri ve duyguları birbirine oldukça yakın türküler eşliğinde aynı atmosferi paylaştı.
'Kültürün hafızası daha uzun yaşıyor'
Doç. Dr. Devrim Alkaya, Naoussa ziyaretinin kendisinde önemli izler bıraktığını ifade ederken, şehrin Ege'nin iki yakası arasındaki ortak kültürel hafızayı hatırlattığını vurguladı.
Alkaya'nın değerlendirmesine göre şehirler ve sınırlar zaman içerisinde değişse de kültürün oluşturduğu hafıza daha uzun süre yaşamaya devam ediyor.
Naoussa da bu açıdan yalnızca Yunanistan'ın tarihî şehirlerinden biri değil; Ege'nin iki yakasında yaşayan insanların ortak geçmişini, sanatını, mimarisini, müziğini ve kültürel bağlarını hatırlatan önemli bir şehir olarak öne çıkıyor.
Naoussa'nın verdiği en güçlü mesaj ise belki de şu: Ege, kıyıları birbirinden ayıran bir deniz olmanın ötesinde, yüzyıllardır insanları birbirine bağlayan ortak bir kültür coğrafyası.