- Haberler
- Kültür-Sanat
- Akdeniz'den Ege'ye Uzanan Tarih: Kızılkule ile Beyaz Kule'nin Ortak Hikâyesi
Akdeniz'den Ege'ye Uzanan Tarih: Kızılkule ile Beyaz Kule'nin Ortak Hikâyesi
Akdeniz'in Alanya kıyısındaki Kızılkule ile Ege'nin Selanik kentindeki Beyaz Kule, farklı dönemlere ve coğrafyalara ait olmalarına rağmen deniz savunması ve liman güvenliği açısından ortak bir tarihsel mirası yansıtıyor.
Bir şehri tanımak için yalnızca meydanlarına ve caddelerine değil, denize bakan tarihi yapılarına da bakmak gerekiyor. Yüzyıllar boyunca kıyı kentlerinin güvenliğinde önemli rol üstlenen kuleler, bugün geçmişin izlerini geleceğe taşıyan kültürel miras unsurları olarak öne çıkıyor.
Bu ortak tarihsel mirasın dikkat çekici iki örneğini ise Alanya’daki Kızılkule ile Selanik’teki Beyaz Kule oluşturuyor.
Kültürel Miras ve Ekoturizm Uzmanı Doç. Dr. Devrim Alkaya’nın değerlendirmesine göre, farklı coğrafyalarda ve farklı dönemlerde inşa edilen bu iki yapı, deniz ve savunma ilişkisini ortaya koymaları bakımından ortak bir hikâyeyi anlatıyor.
Kızılkule, Alanya Limanı’nın Savunma Simgesi
Alanya’da Akdeniz kıyısında yükselen Kızılkule, Anadolu Selçuklu döneminin önemli mimari eserleri arasında yer alıyor. Sultan I. Alâeddin Keykubad döneminde, 13. yüzyılda inşa edilen yapı, Alanya Limanı’nın savunma sisteminin önemli unsurlarından biri olarak kullanıldı.
Sekizgen planıyla dikkat çeken Kızılkule, hemen yanında bulunan Selçuklu Tersanesi ile birlikte değerlendirildiğinde Anadolu Selçuklularının Akdeniz’e yönelik politikası ve denizcilik faaliyetleri hakkında önemli ipuçları veriyor.
Kule, yalnızca savunma amacı taşıyan bir yapı olarak değil, Alanya’nın liman kenti kimliğinin önemli sembollerinden biri olarak da öne çıkıyor.
Selanik’in Simgesi: Beyaz Kule
Rotanın diğer durağı ise Ege kıyısındaki Selanik.
Thermaikos Körfezi kıyısında yer alan Beyaz Kule, bugün Selanik’in en bilinen simgelerinden biri olarak kabul ediliyor. Yapının mevcut görünümünün 15. yüzyıla uzandığı belirtilirken, Osmanlı döneminde Selanik’in deniz savunma sisteminin önemli parçalarından biri olduğu biliniyor.
Tarih boyunca farklı işlevler üstlenen Beyaz Kule, savunma yapısı ve garnizon olarak kullanılırken daha sonraki dönemlerde hapishane olarak da hizmet verdi.
Yapının 19. yüzyılın sonlarında beyaza boyanmasının ardından ise bugün dünyaca bilinen “Beyaz Kule” adıyla anılmaya başlandığı aktarılıyor.
Farklı Yapılar, Ortak Tarih
Kızılkule ile Beyaz Kule ilk bakışta birbirinden oldukça farklı görünüyor. Biri Anadolu Selçuklu döneminin Alanya’daki önemli yapılarından biri olurken, diğeri Osmanlı döneminde Selanik’in savunma sistemi içerisinde yer aldı.
Biri Akdeniz’e, diğeri Ege Denizi’ne bakıyor. Mimari özellikleri ve tarihsel süreçleri de birbirinden farklı.
Ancak iki yapıyı bir araya getiren en önemli ortak nokta deniz ve savunma.
Her iki kule de liman kentlerinin güvenliğinde rol oynarken, deniz ulaşımının ve kıyıların tarih boyunca taşıdığı stratejik önemi gözler önüne seriyor.
Kıyı Kentlerinin Sessiz Tanıkları
Tarihin farklı dönemlerinde İstanbul’daki Rumeli Hisarı ve Yedikule, Çanakkale’deki Kilitbahir Kalesi gibi pek çok yapı da deniz yollarının ve stratejik geçişlerin kontrolünde önemli görevler üstlendi.
Bu yapılar, kıyı şehirlerinin yalnızca ticaret ve ulaşım merkezleri olmadığını, aynı zamanda askeri ve stratejik açıdan da büyük önem taşıdığını gösteriyor.
Günümüzde ise bu tarihi yapıların işlevi tamamen değişmiş durumda. Artık savaşlara, kuşatmalara veya donanmalara karşı nöbet tutmayan kuleler, geçmişin hikâyesini günümüz insanına aktaran kültürel miras noktaları olarak varlıklarını sürdürüyor.
Akdeniz ile Ege’yi Birleştiren Tarih
Alanya’da Kızılkule’nin önünden Akdeniz’e, Selanik’te Beyaz Kule’nin yanından Ege’ye bakıldığında, farklı yüzyılların izlerini taşıyan iki yapının aslında ortak bir tarih coğrafyasının parçaları olduğu görülüyor.
Kızılkule’den Beyaz Kule’ye uzanan bu hikâye, Akdeniz ve Ege’nin yalnızca iki ayrı deniz olmadığını; yüzyıllar boyunca limanları, ticaret yollarını, şehirleri ve farklı medeniyetleri birbirine bağlayan büyük bir coğrafya olduğunu ortaya koyuyor.
Bugün kuleler artık savunma için değil, geçmişi anlatmak için ayakta duruyor. Taşlar susarken, deniz onların taşıdığı tarihi anlatmaya devam ediyor.
Bakmadan Geçme
